ÇEŞİTLİ YÜZEYLERİN TEMİZLİĞİ


Günümüzde, temizliğe konu olan iki önemli değişkenden biri kir diğeri ise, yüzey ya da döşemedir. Yüzey (döşeme), bir binanın taban ve duvarlarını sağlığa uygun şekilde kaplayan malzemedir. Gerek iç mekan gerekse dış mekan kaplamalarda kullanılan çok çeşitli yüzey kaplama türleri bulun¬maktadır. Genel temizlik ve hijyen sağlanmasında yüzey temizliğinin çok büyük önemi vardır. Yüzeylerin temizliğinin amaca uygun yapılması için, doğru malzeme kullanmak gerekir. Yanlış malzeme seçimi ya da yanlış bakım yöntemleri döşemeye kısa sürede hatta bir kullanımda zarar verebilir. Döşemenin cinsine göre farklı malzeme ve uygulama yapmak gerekir. Başlıca döşeme çeşitleri ve temizlik yöntemlerine aşağıda yer verilmektedir.

Taş ve Beton Yüzeyler

Çimento, kum karışımı ile yapılan döşeme şeklidir. İçine mermer par¬çaları eklendiğinde mozaik türü zemin maddesi oluşur. Renkli mozaik, karo mozaik gibi çeşitleri bulunmaktadır. Bu tür zeminler, sıcak iklimli yer için çok uygun bir döşeme çeşididir. Özellikle suya dayanıklı oldukları için banyo, tuvalet, bahçe gibi alanlarda rahatlıkla kullanılır. Alkali maddelerden etkilenmez.

Taş ve beton döşemeler; sodalı, arap sabunlu sıcak su ile kolayca temizlenir. Fırçalayarak ovma metodu en iyi olanıdır. Temizlendikten sonra bezle iyice kurulanmalıdır. Mümkünse, parlaklık vermek ve sık kirlenmeyi önlemek için likit cila ile cilalanabilir. Çıkmayan lekeler için ince alüminyum tel veya toz deterjan kullanılabilir. Tuz ruhu gibi asitli maddeler özellikle mozaik yüzeylerde asla kullanılmamalıdır. Aksi halde, döşeme yüzeyin kayganlığı ve renk ayarı kaybolur, bozulur ya da delikli bir hal alır. Bu tür yüzeylerde, alçı, çimento ya da beton gibi yüzey üzerinde tabaka oluşturan kirler varsa bunların eritilmesi için sadece bu bölgelerde kısmi olarak asitli deterjanlar uygulanabilir.


Mermer Yüzeyler

Son zamanlarda otel ve iş yerlerinde çok sık kullanılan bir yüzey kap-lamasıdır. Temeli kalsiyum karbonattır. Travertenlerde bu özellikleri nedeniyle bu gruba dahil edilebilir. Mermerler kolay temizlenirler ve güzel görünüşe sahiptirler. Döşemenin çok kirlenen, kararan yerleri çamaşır suyu ve arap sabunu konmuş suyla fırça veya makineyle ovularak temizlenir, durulanıp, kurulanır. Mermer temizliğinde tuzruhu, sirke gibi asitli mad¬deler kullanılmamalıdır, çünkü asitler mermeri eritir, cilasına zarar verir. Mermerin üzerine mürekkep ve benzeri lekelerin çıkartılmasında çamaşır suyu kullanılabilir. Mermer üzerinde lekelerin uzun süre bekletilmesi lekenin sabitleşmesine yol açar. Mermerler temizlendikten sonra cilalanmaktadır.

Son yıllarda gerek iç gerekse dış mekanların kaplanmasında kullanılan bir başka madde ise, granittir. Bir tür parlak mermer olan bu yüzeylerin cilalanmasına gerek yoktur. Sadece nemli mopla temizlenmesi yeterlidir.

Parke Yüzeyler

Bu döşemelerde gürgen, meşe, ceviz gibi sert ağaçlar kullanılır. Parke döşemeler cilalı ya da cilasız olarak kullanılabilir. Cilalı kullanılacağı zaman, suyu geçirmeyen cam cila ile cilalanarak uzun süre korunması sağlanır. Piyasada, tabanda kullanıldığı zaman parke, duvarda kullanıldığında lam¬bri olarak adlandırılmaktadır. Cilalı tahta yüzeylerin temizliği çok kolaydır. Ilık sabunlu suya batırılıp, iyice sıkılan bezle silinir ve sonra kurulanır. Günlük temizliği ise elektrik süpürgesi ile süpürülüp tozu alınarak yapılır. Aylık olarak cilalanması gerekir. Asit ve alkalilerden etkilenir. Temizliğinden sonra cam cila ile cilalanır. Cam cila suyu geçirmediği ve sudan etkilenmediği için parke uzun süre bozulmamakta ve daha uzun ömürlü olmaktadır.


Bazen, ahşap döşemenin cilasız olarak kullanılması da söz konusudur. Bu tür döşemeler, darbeden etkilenme, tozu ve kiri tutma, sudan çok çabuk etkilenerek şişip bozulma gibi dezavantajlara sahiptir. Temizlik yaparken fazla su kullanılmamalıdır. Sıcak sodalı ve sabunlu su ile silinerek temizlenirler. Silmek için kullanılan bezin suyu iyice sıkılmalı ve hemen kurulanmalıdır. Temizlik anında oda havalandırılmak, paspas ve halılar yerler iyice kuruduktan sonra serilmelidir. Bu tür döşemelerin temizliğinde, sıcak sodalı ve sabunlu su kullanılabilir.


Halı Yüzeyler