 |
TEMİZLİK PROGRAMI
3. Temizlenme Şekillerine Göre
Kirler
Bu gruplandırmada ise kirlerin yüzeylerden
uzaklaştırılmalarında kullanılan yöntem ve
kullanılan temizlik malzemeleri esas
alınmaktadır. Bu kritere göre oluşan kirler
şunlardır:
Su ile Temizlenen Kirler
Bu kir grubunda suyla yıkanarak ya da
silinerek temizlenen kaba kir, şeker, yağ,
tuz, kan ve nişasta türü kirler bulunur.
Kirlerin önemli bir kısmı bu grupta yer
alır. Kiri oluşturan maddelerin çoğu, iyi
bir yıkama işleminde su, yıkama maddesi, ısı
ve mekanik hareketin etkisiyle büyük oranda
temizlenir. Bu gruptaki bazı kirlerin
temizlenmesinde örneğin, kan lekesi gibi,
sıcak su kullanılırken, bazıların da ise
ılık ya da sıcak su tercih edilir.
Ağartılabilen Kirler
Ağartılarak temizlenen boyar maddeli
kirlerdir. Meyve, çay, kahve,' şarap, kola
yemek sosu gibi kirler bu gruba örnek olarak
verilebilir. Çamaşırdaki bu tür lekeler,
yıkama ortamına ağartma maddelerinin
ilavesiyle, boyar maddelerin okside edilerek
parçalanması sonucu, lekelerin
beyazlatılmasıyla temizlenmiş olur.
Ağartarak temizleme, beyaz ya da çok açık
renkli yüzeylerde daha başarılı sonuç verir.
Asitlerle Çıkan Kirler
Pas, kireç, metal lekeleri gibi asit
temizleyicilerle çıkan kir grubudur. Bu tür
kirler, çamaşırların kirlenmesi ile
elyaflara yerleşmiş kalsiyum ve magnezyum
tuzlarının diğer maddelerle birleşmesinden
oluşur. Bunların temizlenmesi, çamaşır
elyafına zarar vermeyecek asidik maddelerle
yapılan özel yıkama işlemi ile yapılır.
Solventlerle Çıkan Kirler
Makine yağları, mumlar, kozmetik, boya gibi
bazı kirler eritilerek çıkartılabilen
kirlerdir. Bu kirler su ve yıkama
maddeleriyle çözülmeyen kirlerdir. Bunların
giderilmesinde, kuru temizleme makinesinde ,
perkloretilen, trikloretilen. florakarbon
gibi bazı kimyasallar ya da elle temizleme
amacıyla, tiner ve benzin gibi maddeler
kullanır. Bu temizlik maddelerinin kapalı
mekanlarda kullanılması insan sağlığı için
sakıncalıdır.
Özel Lekele Çıkartma İşlemi
Gerektiren Kirler
Bu gruba giren kirler, yıkama, ağartma ve
yardımcı yıkama maddeleri ve solventlerle
çözünmeyen leke türü kirler olup, ayrı bir
uzmanlık dalı olan leke çıkarma işlemi
gerektirir. Bu gruba tükenmez kalem,
ayakkabı boyası, ruj lekesi örnek olarak
verilebilir.
4. Kaynağına Göre Kirler
Burada kirlerin kaynaklan dikkate alınarak
gruplama yapılmaktadır. Bu kritere göre
gruplanan kirler şunlardır:
• Vücuttan kaynaklanan kirler (deri
hücreleri, ter, cilt yağları).
• Çevreden, atmosferden gelen kirler ( toz,
is. yakıt artıkları, yemek artıkları),
• İş yeri koşullarından kaynaklan kirler
(hastane, ilaç. kan, restoran, yağ, meyve,
çay. şarap).
Bazı kirlerin çıkartılmasında
izlenen yöntemler şunlardır:
• Çay, kahve. Meyve suyu, mürekkep, yağ gibi
lekeler, deterjanlı (alkali) bir
solüsyonla yüzeyden uzaklaştırılabilir.
• Boya (sentetik), madeni yağ gibi lekeler
yüzeye zarar vermeden solvent
yardımı ile çıkartılabilir. Fakat, solvent
çevre sağlığına zararlı olduğu için
mekanik ovma maddeleri ile temizlik
yapılabilir.
• Kireç, pas gibi reaksiyon sonucu meydana
gelmiş leke ve tortular ancak
asidik solüsyonlarla ortamdan
uzaklaştırılabilir.
• Küf, mantar, bakteri ve
mikroorganizmaları ortam ve yüzeylerden
uzaklaştırıp
yok etmek ancak dezenfektan solüsyonlar ile
mümkün olmaktadır.
|
|
