|
|
|
Bu
maddeler kirlerin çıkarılmasından daha fazlasını içeren,
temizlikten beklenen diğer özelliklerin ortaya çıkmasını
sağlar. Deterjandaki oranları çok düşüktür. Farklı
deterjan türlerine göre. ilave maddeler farklı
kombinasyonlarda olabilir. Belirli durumlarda kullanılan
yardımcı yıkama maddeleri şunlardır:
|
|
Yağ
Çözücüler |
|
Yağ bazlı kirlerin
düşük sıcaklıklarda da çözülmesini kolaylaştıran yağ
çözücüler non-iyonik aktif maddeler içerirken,
yünlü-ipekli gibi hassas çamaşırları olumsuz etkileyen
alkaliler içermez. Suda çabuk çözünür ve etkisini çabuk
gösterir. |
| |
|
Alkali Maddeler |
|
Çok
ağır kirli ya da yağlı çamaşırların yıkanmasında
alkafiteyi arttırmak amacıyla "yıkama alkali
maddeleri" kullanılır. |
| |
|
Kireç
Çözücüler |
|
Grileşmiş ya da kireçlenmeden dolayı sertleşmiş
çamaşırlar için özel asidik maddelerdir. Bu asitler
metali, kireci bozmadan birikmiş kireci çözer |
| |
|
Apre
Maddeleri |
|
Yıkanan çamaşırların
kullanımlarında bazı istendik özellikleri göstermeleri
için apre maddeleri kullanılır. Bunlar yumuşatıcı ve
koladır. |
| |
|
Nötralize
Edici Maddeler |
|
Yıkama sırasında kullanılan deterjan ve ağartıcılar
alkali içermektedir. Çamaşırlarda herhangi bir alkali
kalıntısı liflere zarar vererek kumaşın sararmasına,
renginin solmasına, cildi rahatsız etmesine ve kumaşta
kokuya neden olmaktadır. Bunu önlemek için alkalilerin
asidik maddelerle nötralize edilmesi gerekmektedir.
Notralizasyon işlemi yaygın olarak sodyum bisüifüt,
asetik asit, formik asiti oksalit asit gibi maddeler
kullanılmaktadır. Bunların dozajları pH 6.S olacak
şekilde hesaplanmalıdır. Ancak, düşük pH, optik
beyazlatıcının etkisini azaltarak, beyazlığa zarar
verdiğinden, fazla dozajdan kaçınılması tavsiye
edilmektedir. Notralizasyon, yumuşatma işleminden sonra
yapılır. |
| |
|
Kompleks
Yapıcılar |
|
Deterjan formülasyonlarında
çok yaygın olarak kullanılan bir başka madde ise,
komleks yapıcılardır. Komleks yapıcıların en önemli
olanı Sodyum Tri polifosfattır. Bu maddelerin en önemli
görevleri, sudaki sertlik iyonlarını yapılarına
bağlayıp, suda çözünen komleks iyonlar halinde ortamdan
uzaklaştırmak ve zararlı etkileri önlemektir. Eğer,
yıkama ortamında yeterli derecede bulunmazlarsa,
bağlanamayıp serbest kalan sertlik iyonları daha önce
izah edildiği şekilde aktif madde ve su ile birleşerek
yüzeyler üzerine çöker ve sertleşmelere, grileşmelere
neden olur. Ayrıca alet ve makinelerde kireçlenmeye de
neden olurlar. Komleks yapıcılar, yıkama sırasında aktif
maddelerle birleşerek deterjanın gücünü artırırlar, kiri
ve yağı emülse ederler, kireçleri sökerler ve temizleme
ortamı için gerekli olan alkaliteyi sağlarlar. |
| |
|
